Cách sử dụng hiệu quả nguồn sữa non

1. Vắt và bảo quản sữa non.
Sữa non là dòng sữa đầu tiên của bò mẹ ngay sau khi sinh. Khác với sữa thường, sữa non rất đặc, màu vàng và rất bổ dưỡng do có nhiều kháng thể. Kháng thể sẽ được hấp thu qua ruột và di chuyển đến các cơ quan để bảo vệ cơ thể bê con khỏi những nhiễm trùng trong nhiều tháng. Nếu không có được những kháng thể này, bê con sẽ dễ bị bệnh và tiêu chảy, viêm phổi và viêm khớp. Trung bình một con bò cái tơ sau sinh thường tiết ra khoảng 3-4 lít sữa non. Những lần đẻ sau thì lượng sữa non tiết ra sẽ nhiều hơn lần trước.
Cách duy nhất để đảm bảo bê con bú đủ lượng sữa non là cố định con bò mẹ trong đường rào ép và vắt sữa non vào một cái bình, cho bò con bú bằng núm vú chuyên dụng ví dụ như núm vú Magrath. Số sữa non còn thừa có thể đem đông lạnh trong bình loại 2 lít để cho bú lần sau.

cach-su-dung-hieu-qua-nguon-sua-non-1
Hình 1: Vắt sữa non từ bò mẹ bằng tay (Nguồn MLA).

2. Đánh giá chất lượng sữa non.
Lượng kháng thể trong sữa non rất đa dạng và có tác dụng bảo vệ bê con rất tốt. Thiết bị đo khúc xạ Brix được dùng để định lượng kháng thể trong sữa non. Quy trình đơn giản này được thực hiện như sau:
• Khuấy sữa.
• Mở nắp thiết bị đo
• Dùng pi-pét để lấy sữa dưới lớp bọt và nhỏ 3 giọt lên tấm kính thiết bị đo, và đóng nắp lại.
• Đưa thiết bị đo khúc xạ ra chỗ có ánh sáng, cùng lúc đó nhìn xuyên qua ống nhìn
• Đọc giá trị phần trăm tương ứng với đường màu xanh cắt ngang thang đo dọc.
Nếu cao hơn hoặc bằng 22% thì sữa non đạt chất lượng cao và có đủ kháng thể để bảo vệ bê con khi cho bú một lượng bằng 10-15% trọng lượng cơ thể bê con. Nếu kết quả thấp hơn 22%, mẫu sữa non này không đủ chất lượng và hàm lượng kháng thể bảo vệ. Nên cho bú một lượng sữa non nhiều hơn để bổ sung thêm kháng thể nhưng tốt nhất là nên sử dụng sữa có chất lượng cao (>22% theo phân độ của Brix) và cho bú lượng sữa bằng 10-15% trọng lượng cơ thể trong vòng 3 giờ sau khi sinh.
Lau sạch cửa kính và nắp bằng khăn sạch sau khi đo. Chọn thiết bị đo khúc xạ
Brix có phân độ từ 0 đến 32%.

cach-su-dung-hieu-qua-nguon-sua-non-2

Hình 2: Thiết bị đo khúc xạ Brix. Bút nên có phân độ từ 0-32% (Nguồn MLA)

cach-su-dung-hieu-qua-nguon-sua-non-3
Hình 3: Nhỏ 3 giọt sữa non lên tấm kính sử dụng pi-pét hoặc xi-lanh hoặc bằng kim (Nguồn MLA).

cach-su-dung-hieu-qua-nguon-sua-non-4
Hình 4: Thang đo Brix được nhìn qua ống nhìn của thiết bị đo. Trong hình này, kết quả nồng độ kháng thể trong sữa non là 18%, không đủ chất lượng, nên cần cho bê con bú với lượng nhiều hơn, nhưng tốt nhất là nên cho bú sữa chất lượng cao nếu có thể (Nguồn MLA).

3. Quản lý sữa non.
Để có đủ kháng thể bảo vệ cho bê non, nên cho bú sữa non chất lượng cao trong vòng 3 giờ đầu sau khi sinh. Có thể dùng thiết bị đo khúc xạ Brix để đánh giá chất lượng sữa non.
Sữa non phải cung cấp đủ tương ứng với thể trạng. Nên cho bú một lượng ít nhất là 10% trọng lượng cơ thể bê con, nhưng tốt nhất là 15% nếu có đủ lượng sữa. Vậy, một con bê con nặng 20kg thì cần tối thiểu 2 lít và một con bê con khác nặng 30kg thì cần ít nhất 3 lít trong vòng 3 giờ sau khi sinh. Lý tưởng hơn thì cho bú lần hai sau sinh 6 tiếng.
Sau đó, kiểm tra chất lượng sữa non, đo lường và cho bú tiếp. Một số con bò, đặc biệt là những con đã sinh nhiều lần thì sẽ tiết rất nhiều sữa non. Sữa non nếu chưa dùng thì có thể đem đi bảo quản lạnh ngay. Sữa non ướp lạnh có thể dùng trong vòng 36 giờ kể từ lúc vắt. Để bảo quản lâu hơn thì nên đông lạnh, đến khi dùng thì rã đông từ từ trong nước ấm. Không dùng nước sôi và lò vi sóng để rã đông vì có thể phá hủy các kháng thể. Sữa non rã đông nên cho bú ngay và không để thừa lại. Nếu sau khi bê con được sinh ra, bạn không chắc là bê con đã được cho bú sữa non hay chưa, hãy sờ thử xem dạ dày bê con có căng đầy không. Nếu dạ dày trống thì cho bú ngay. Đối với bê con một ngày tuổi, có thể xét nghiệm máu để kiểm tra lượng sữa non cho bú đã đủ chưa.

cach-su-dung-hieu-qua-nguon-sua-non-5

Hình.5: Một con bê sơ sinh nặng 20kg thì cần cho bú 2 lít sữa non trong vòng 3 giờ sau sinh (Nguồn MLA).

cach-su-dung-hieu-qua-nguon-sua-non-6

Hình 6: Sữa non đã vắt được đựng trong các túi 2 lít và bảo quản trong tủ cấp đông sạch (Nguồn MLA).

cach-su-dung-hieu-qua-nguon-sua-non-7

Hình 7: Ngâm sữa non trong nước ấm để rã đông (Nguồn MLA).

Trích: “Cải thiện sức khỏe và thể chất bò giống” TS Ross Ainsworth


Link: http://vietagri.com.vn/cach-su-dung-hieu-qua-nguon-sua-non.html